Nederland wil niet meer dat je het Holland noemt

De regering van Nederland heeft een boodschap voor de wereld: Er is meer in ons land dan alleen Nederland.

Om ervoor te zorgen dat niemand het vergeet, zegt het land in januari te stoppen met het gebruik van Nederland als bijnaam. De verhuizing, die vooruitloopt op de Olympische Spelen van Tokio in 2020 en het Eurovisie Songfestival (dat Nederland dit jaar organiseert), maakt deel uit van een rebranding-campagne van €200.000 ($223.000) om het internationale imago van het land te actualiseren. Het is blijkbaar ook een manier om toeristen naar andere delen van Nederland te lokken als het gaat om overtoerisme.

De naam “Holland” verwijst naar slechts twee van de 12 provincies in het land. Dat zijn Noord-Holland, waar Amsterdam ligt, en Zuid-Holland, waar steden als Rotterdam en Den Haag liggen. Samen vormen ze het gebied dat bekend staat als Holland. In de 19e eeuw was het het centrum van de economie en de rijkdom van het land, en werd het een snelgroeiende shorthand voor het hele land. De naam is nog steeds in gebruik, ook door Nederland zelf. De officiële toeristische website van het land is vanaf nu Holland.com.

Maar vanaf januari wil Nederland dat zijn bedrijven, universiteiten, ambassades en ministeries het land met de officiële titel aanduiden. “Het is een beetje vreemd om slechts een klein deel van Nederland in het buitenland, dus alleen Nederland, te promoten”, vertelde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan het persbureau EFE. Het land heeft ook een nieuw logo onthuld dat de traditionele tulp verloochent ten gunste van een gestileerd “NL”, waarvan het gelooft dat het goed is voor de export en het aantrekken van investeringen.

Maar de overstap van Nederland naar Nederland gaat blijkbaar over meer dan alleen het geven van meer erkenning aan andere provincies. Het maakt deel uit van een nieuwe toeristische strategie, aldus EFE. Vermoedelijk herinnert de rebranding van Nederland naar Nederland de toeristen eraan dat er ook andere provincies zijn dan die met Nederland in de naam, waardoor het reizen naar minder bezochte gebieden van het land wordt bevorderd.

Het land zoekt naar manieren om de overweldigende toestroom van toeristen te beheersen. In 2018 ontving Nederland ongeveer 18 miljoen bezoekers. De totale bevolking van Nederland is iets meer dan 17 miljoen. De voorspellingen voor 2030 lopen op tot 42 miljoen toeristen per jaar.

Velen gaan naar dezelfde locaties in de regio, zoals Amsterdam, waardoor de stad verstikt raakt en er problemen ontstaan voor de lokale bevolking. “Om de bezoekersstromen in de hand te houden, moeten we nu actie ondernemen”, aldus de Guardian, die eerder dit jaar een beleidsdocument van de Nederlandse Dienst voor Toerisme citeerde. “In plaats van bestemmingspromotie is het tijd voor bestemmingsbeheer.”

Waarom worden mensen uit Nederland Nederland Nederlander genoemd?

Een demonym is elke naam die is afgeleid van een plaats die helpt bij het beschrijven van mensen die daar wonen. Californiërs zijn mensen die in Californië wonen. Fransen wonen in Frankrijk. En zo verder. Maar hoe zit het met de demonieën die schijnbaar willekeurig zijn?

Hoe zijn mensen uit Nederland bijvoorbeeld Nederlanders geworden?

Waar de Nederlanders vandaan kwamen…
Voordat we ons in deze demonie verdiepen, zijn er drie termen die we moeten definiëren: Nederland, Nederland, en Nederlands. De Oud-Engelse neef van het Nederlands, thiod of theod, betekende gewoon “volk of natie”. (Dit verklaart ook waarom Duitsland in het Duits Deutschland heet).

Na verloop van tijd gebruikten Engels sprekende mensen het woord Nederlands om mensen uit zowel Nederland als Duitsland te beschrijven, en nu alleen nog uit Nederland. (Op dat moment, in het begin van de jaren 1500, maakten Nederland en delen van Duitsland, samen met België en Luxemburg, deel uit van het Heilige Roomse Rijk). Specifiek de term Hoog-Nederlanders verwees naar mensen uit het bergachtige gebied van wat nu Zuid-Duitsland is. De lage Nederlanders verwezen naar mensen uit het vlakke land in het huidige Nederland.

Binnen het Heilige Roomse Rijk werd het woord Nederland gebruikt om mensen uit het laaggelegen (onder)gebied (land) te beschrijven. De term werd zo algemeen gebruikt dat zij, toen zij in 1815 een formeel, afgescheiden land werden, het Koninkrijk der Nederlanden werden. Het woord Holland betekende letterlijk “wood-land” in het Oud-Engels en verwees oorspronkelijk naar mensen uit de noordelijke regio van Nederland. In de loop van de tijd is Nederland, onder de Engelsen, van toepassing geworden op het hele land, hoewel het slechts betrekking heeft op twee provincies – de kuststreek van Noord- en Zuid-Holland – in het huidige Nederland. Heb je dat allemaal?

Andere demonen

In sommige gevallen ging de demonie aan de plaatsnaam vooraf. Zo is Finland de plaats waar de Finnen wonen, net zoals Duitsland de plaats is waar de Duitsers wonen. Het volk kwam voor de officiële regering en plaatsnaam. (Delen van wat wij Duitsland noemen heette Pruisen tot 1932).

In het Engels duiden we de plaats van herkomst aan met achtervoegsels. De meest voorkomende achtervoegsels die plaats aanduiden zijn: -(a)n (Chicagoan), -er (New Yorker), -ese (Chinees), -ian (Noors), en -ish (Engels).

Waar zijn deze achtervoegsels ontstaan? Latijn, natuurlijk. -ish komt eigenlijk uit het Oud-Engels. Daarom hebben de burgers van de Britse eilanden -ish demonyms: Schots, Welsh, Engels, enz. De andere achtervoegsels komen uit het Latijn, hoewel ze elk iets andere zintuigen overbrengen. De andere achtervoegsels komen uit het Latijn, hoewel ze elk iets andere zintuigen overbrengen. Het achtervoegsel -ese betekende het meest direct “behorend tot of afkomstig van een plaats”, terwijl -(a)n en -ian variaties zijn op hetzelfde achtervoegsel dat “behorend tot” betekent. Het achtervoegsel -er werd voornamelijk gebruikt in de zin van “een die te maken heeft met een ding,” zoals in advocaat of dorpeling. Zoals bij de meeste woordenschat in het Engels, bestaan ze nu allemaal naast elkaar en dienen ze hetzelfde doel.

Het is ook belangrijk om demonen niet te verwarren met bijvoeglijke naamwoorden. Je kunt naar een Argentijns lied luisteren, maar het wordt door een Argentijn gezongen.