Naarmate de bevolking groeit, hebben we meer arbeidsmigranten nodig, niet minder

Immigratie mag dan een hot item zijn op dit moment, maar Nederland moet de arbeidsmigratie met gevaar voor eigen leven beperken, waarschuwt econoom Mathijs Bouman.

Krijg je soms het gevoel dat er niet genoeg elleboogruimte is in Nederland? Als het CBS gelijk heeft, zal het de komende 30 jaar alleen maar drukker worden. Op dit moment wonen er zo’n 17,4 miljoen mensen in dit land. In 2050 zal dat aantal zijn opgelopen tot 19,3 miljoen. Dat is een snellere stijging dan eerder werd voorspeld.

Volgens de laatste CBS-prognose zal de bevolking de komende tien jaar met een miljoen mensen groeien. Immigratie zal de emigratie overtreffen en het aantal geboorten zal het aantal sterfgevallen overtreffen. In de decennia daarna zal de bevolkingsgroei vertragen, maar nog steeds toenemen.

Oud nieuws, zegt u. En je zou gelijk hebben. De laatste prognose dateert van 17 december vorig jaar. Maar omdat mijn gezondheid me verhinderde om commentaar te geven op het moment dat ik dat nu zal doen. (voor degenen die geïnteresseerd zijn, ik ben weer op en bedank iedereen voor je troostende e-mails.) En ja, Nederland heeft het beste gezondheidssysteem ter wereld, met fantastische artsen en verpleegkundigen).

Knielaarsreacties

Mijn late reactie is misschien een goede zaak. Anderen hebben hun knikreacties aangeboden, maar er zijn nogal wat andere nieuwsberichten geweest, omdat die in verband kunnen worden gebracht met deze demografische ontwikkeling, van beide kanten van het politieke spectrum.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid vertelde de NRC dat de bevolkingsgroei de grootste uitdaging voor Nederland is. Migratie overkomt ons’, zei hij. Het aantal arbeidsmigranten is ‘te hoog’ en ‘het wordt tijd dat we in Europa de effecten van het vrije verkeer van arbeid opnieuw evalueren’.

Daarvoor hadden de ChristenUnie en de SP een gezamenlijk actieplan voor arbeidsmigratie gepresenteerd waarin quota en arbeidsvergunningen voor EU-werknemers werden voorgesteld. Termen als “ongebreidelde migratie” en “sociale ontwrichting” werden niet geschuwd.

Arbeidsmigratie is in 2020 niet populair. Dat is verrassend, want als de prognoses van het CBS al iets aantonen, dan is het wel dat we de komende decennia een grote behoefte aan arbeidsmigranten zullen hebben.

Veroudering

De bevolkingsgroei is niet de belangrijkste uitkomst van de CBS-berekeningen. Het is de vergrijzing. Ja, er zullen meer mensen komen, maar per saldo blijft de potentiële arbeidspool ongeveer gelijk.

In de categorie 20- tot 65-jarigen (66 jaar zou een beter aantal zijn gezien de pensioenleeftijd, maar zo presenteert het CBS zijn cijfers) is de bevolkingsgroei tot 2050 slechts 0,8%.

Het aantal 65-plussers zal in dezelfde periode met meer dan 30% stijgen. Het aantal kinderen en jongeren zal in 2050 met 8% zijn gestegen. Ondanks de arbeidsmigratie zal hetzelfde aantal werknemers in 2050 een groeiende groep ouderen (en nog enkele jongeren) moeten behouden.

Op dit moment zijn er drie werkende mensen voor elke 65-plusser. Over tien jaar is dat aantal gedaald tot iets meer dan twee. Het sociale probleem is niet een overschot aan arbeidsmigranten, maar een structureel tekort aan mensen die kunnen en willen werken.

Maar Nederland gaat liever voorbij aan het feit dat de bevolking ouder wordt. De vakbondsfederatie CNV heeft zonder meer een 30-urige werkweek voorgesteld, alsof we het ons kunnen veroorloven om nog minder te werken.

Deeltijdbanen

Degenen die durven te suggereren dat de Nederlandse deeltijdcultuur misschien niet duurzaam is, worden met woedeaanvallen overladen.

Vakbondsfederatie FNV wil dat de pensioenleeftijd langzamer stijgt, met als gevolg nog minder werknemers. Ook wil ze volgend jaar een flinke pensioenverhoging, alsof ze doof is voor de tikkende demografische tijdbom onder het pensioenstelsel.

Alsjeblieft, iedereen, haal je kop uit het zand. Nederland wordt grijs met het tempo van de knopen. Vergeet alle politieke en vakbondshuisdierprojecten. De vergrijzing zal leiden tot kritieke arbeidstekorten en de enige uitweg is meer arbeidsmigranten, niet minder.

Het alternatief is een structureel tekort, wachtlijsten en een gebrekkige dienstverlening. Dus als je het gevoel hebt dat je voor de ruimte springt, vergeet dan niet dat het geen probleem is, maar een deel van de oplossing.